VINPA

(VINPA) - Tòa án Liên Hợp Quốc - có trụ sở tại The Hague, Hà Lan - đã yêu cầu Trung Quốc phản hồi vụ kiện của Philippines liên quan tới tranh chấp trên biển Tây Philippines (biển Đông).

Tòa án đã đề nghị Trung Quốc nộp các hồ sơ biện hộ cho vụ kiện của Philippines chậm nhất vào ngày 15/12 năm nay.

Điều này đánh dấu một bước tiến mới trong cuộc tranh chấp gây căng thẳng mối quan hệ giữa Philippines và gã khổng lồ châu Á.

Philippines đâm đơn kiện về yêu sách "đường lưỡi bò" của Trung Quốc.

“Trong Trình tự thủ tục số 2, tòa án đã quyết định ngày 15/12/2014 là ngày Trung Quốc phải nộp các giấy tờ liên quan để đáp trả lại vụ kiện của Philippines,” tòa án cho biết trong một thông cáo ngày 03/6.

Vào ngày 30/3, Philippines đã đệ trình hồ sơ kiện lên tòa án quốc tế. Bộ hồ sơ hơn 4.000 trang nêu bật các vấn đề liên quan tới thẩm quyền của tòa án, tính đúng đắn trong tuyên bố chủ quyền của Philippines trên vùng biển tranh chấp cũng như sự chính đáng của vụ kiện.

Tòa án phân xử cho biết sẽ lưu tâm tới nghĩa vụ của mình theo Công ước để quyết định thủ tục pháp lý trong khi đảm bảo cho mỗi bên có cơ hội để lắng nghe và thể hiện quan điểm.

Công ước ở trên được hiểu là Công ước Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS) trong đó đề cập đến các vấn đề như chủ quyền, quyền sử dụng hải phận và quyền hàng hải.

UNCLOS, đã được Trung Quốc ký trước đó, cho phép mỗi quốc gia ven biển tuyên bố sở hữu vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý cùng với tài nguyên thiên nhiên và các hoạt động kinh tế nhất định.

Trung Quốc vẫn phớt lờ vụ kiện

Hội đồng trọng tài cho biết trước khi áp dụng Trình tự thủ tục số 2, tòa án đã cho mỗi bên cơ hội để nhận xét về dự thảo và tiến trình vụ kiện.

Tòa án cũng đã nhận được một công hàm vào ngày 21/5 từ phía Trung Quốc để đáp lại yêu cầu trên. Trong công hàm, Trung Quốc nhấn mạnh sẽ không tham gia vào quá trình tố tụng và không chấp nhận vụ kiện do Philippines khởi xướng, đồng thời nêu rõ công hàm trên sẽ không được coi là sự chấp nhận tham gia vụ tố tụng của Trung Quốc.

Philippines, trái lại, đã đệ trình ý kiến vào ngày 29/5.

Năm thành viên Hội đồng trọng tài được chủ trì bởi Thẩm phán Thomas A. Mensah của Ghana. Những thành viên còn lại bao gồm Thẩm phán Jean-Pierre Cot của Pháp, thẩm phán Stanislaw Pawlak của Ba Lan, Giáo sư Alfred Soons của Hà Lan, và Thẩm phán Rüdiger Wolfrum của Đức.

Các thẩm phán thụ lý vụ kiện của Philippines với Trung Quốc trên Biển Đông.

Toà án quốc tế là một tổ chức liên chính phủ được thành lập bởi Công ước Hague 1899 về giải quyết tranh chấp quốc tế Thái Bình Dương. Tòa là nơi thực hiện việc phân xử, hoà giải, tìm hiểu thực tế và thủ tục tố tụng giải quyết tranh chấp khác giữa các quốc gia, các tổ chức nhà nước, các tổ chức liên chính phủ và cá nhân.

Căng thẳng biển Tây Philippines

Philippines lập luận rằng nước mình có quyền tài phán đối với một số vùng tại biển Tây Philippines nằm trong vùng đặc quyền kinh tế. Manila phản đối sự xâm nhập của Trung Quốc trong vùng biển tranh chấp.

Philippines cho biết kiện lên tòa án quốc tế là lựa chọn cuối cùng của nước này sau khi đã nỗ lực giải quyết xung đột với Trung Quốc bằng mọi cách.

Philippines muốn giải quyết tranh chấp bằng cách tiếp cận đa phương trong khi Trung Quốc muốn đối phó với các bên tranh chấp Biển Đông bằng tiếp cận song phương - một chiến lược mà theo một số chuyên gia, sẽ chỉ phục vụ cho quốc gia siêu cường châu Á vì sức mạnh quân sự và kinh tế của nó.

Trung Quốc đã bị Philippines cáo buộc về những hành động đơn phương trong vùng biển tranh chấp, chẳng hạn như chặn tiếp tế tại bãi ngầm Ayungin và cải tạo bãi ngầm Mabini để xây dựng một đường băng.

Trên rìa phía tây của biển Đông, Trung Quốc cũng bị Việt Nam cáo buộc vì đã triển khai một giàn khoan dầu trong một khu vực thuộc vùng biển mà cả hai nước đều tuyên bố chủ quyền.

Việc hạ đặt giàn khoan đã làm nổ ra các cuộc biểu tình dân tộc ở Việt Nam thậm chí dẫn đến cái chết của một số công dân Trung Quốc.

Trung Quốc cũng đang dính líu trong tranh chấp với Nhật Bản về quyền sở hữu một số hòn đảo không có người ở hiện dưới sự quản lý của Nhật Bản ở biển Đông Trung Quốc. Hai gã khổng lồ châu Á đang chơi trò "mèo vờn chuột" trong vùng biển tranh chấp, tăng nguy cơ xảy ra xung đột.

Nhật Bản, Hoa Kỳ và Úc lên án Trung Quốc vì những ''hành động gây mất ổn định" trong vùng biển tranh chấp.

Ngoài Việt Nam và Philippines, Malaysia, Brunei và Đài Loan cũng tuyên bố chủ quyền tại một số vùng trên biển Đông, điểm giao nhau của những tuyến đường hàng hải quan trọng và được cho là có trữ lượng dầu khí khá lớn.